Psoriasis: een ayurvedisch perspectief

psoriasisWat is psoriasis?

Psoriasis is een immuungemedieerde ziekte die de huid aantast. Het is doorgaans een chronische aandoening. Psoriasis is een niet-infectieuze ontstekingsziekte van de huid die gekenmerkt wordt door erythematische vlekken met grote, samenhangende, zilver-witte schilfers.

De uitbraak is meestal symmetrisch. Psoriasis treedt op wanneer het immuunsysteem normale huidcellen aanziet voor ziekteverwekkers. Het stuurt het lichaam onterecht signalen die een overmatige productie van normale huidcellen veroorzaken. In tegenstelling tot eczeem komt psoriasis vaker voor rond de huidoppervlakken aan de buitenkant van gewrichten; dat wil zeggen bijvoorbeeld de buitenkant van de elleboog. Psoriasis kan ook psoriatische artritis veroorzaken, wat voorkomt bij 10-15% van de mensen met psoriasis.

In de Ayurveda staat psoriasis bekend als ‘Mandala Kushtha’ en wordt de aandoening ingedeeld bij een groep lichte huidaandoeningen onder de naam ‘Kshudra Kushtha’. De aandoeningen hebben te maken met de aantasting van alle drie de Dosha (bio-humoren) door verschillende oorzaken.

Bij ernstige gevallen van psoriasis wordt de kwaliteit van leven net zo ernstig aangetast als bij vergelijkbare chronische ziektes, zoals depressie, hypertensie, hartfalen, etc. Afhankelijk van de ernst en plaats van de uitbraken, ervaart men flinke lichamelijke ongemakken en problemen met het uitvoeren van dagelijkse taken. Jeuk en pijn kunnen de basisfuncties, zoals zelfverzorging, lopen en slaap verstoren. Uitslag en plekken op de handen en voeten maakt het voor sommige mensen onmogelijk om hun beroep uit te oefenen, te sporten en mee te doen aan andere sociale activiteiten.

Uitslag op de hoofdhuid kan bijzonder vervelend zijn en leiden tot gevoelens van schaamte. Mensen met psoriasis voelen zich soms ook erg zelfbewust over hun uiterlijk en hebben een slecht zelfbeeld dat veroorzaakt wordt door de angst om afgewezen te worden. Ook kampen ze vaak met problemen van psychoseksuele aard. Psychologische angsten kunnen leiden tot fikse depressies en sociale isolatie.

Soorten psoriasis

De symptomen van psoriasis komen op verschillende manieren voor.
A. Niet-pustuleus
i. Psoriasis vulgaris (chronische stationaire psoriasis, plaque-achtige psoriasis) is de meest voorkomende vorm van psoriasis. Plaque psoriasis uit zich typisch als een opgezette en ontstoken huid die bedekt wordt met zilver-witte huidschilfers. Deze plekken worden plaques genoemd. Vata en Kapha zijn de belangrijkste bio-humoren die bij deze soort psoriasis betrokken zijn. Psoriatische erytheem heeft ook te maken met Pitta en veroorzaakt ontstekingen en afschilfering over grote delen van de huid. Mogelijk gaat dit gepaard met flinke jeuk, zwelling en pijn.

B. Pustuleus: – Pustuleuze psoriasis uit zich als opgezwollen bulten die gevuld zijn met niet-infectueus pus (pustels). De huid onder en rondom de pustules is rood en gevoelig. Pustuleuze psoriasis komt plaatselijk voor of verspreid, op verschillende plekken over het hele lichaam. De bio-humoren die hoofdzakelijk te maken hebben met pustuleuze psoriasis zijn Pitta en Kapha.

C. Psoriasis guttata: – wordt gekenmerkt door talloze, kleine, schilferige, rode of roze, traanvormige plekjes. Deze talrijke plekjes komen voor op grote delen van het lichaam, vooral op de romp, maar ook op de armen, de benen en de hoofdhuid.

D. Nagelpsoriasis zorgt voor verschillende veranderingen in het uiterlijk van de vinger- en teennagels. Deze veranderingen uiten zich vooral in de verkleuring van de nagelplaat, putjes in de nagels, groeven in de nagels, een verdikking van de huid onder de nagel en loslaten en het afbrokkelen van de nagel.

Diagnose

De diagnose van psoriasis wordt meestal gesteld op basis van hoe de huid eruit ziet; er bestaan geen special bloedtesten of diagnostiche procedures. Soms wordt er een stukje huid of schraapsel afgenomen om andere aandoeningen uit te sluiten en de diagnose psoriasis te bevestigen.
Hoe psoriasis tot uiting komt en hoeveel last je ervan hebt, verschilt per persoon. De onderstaande symptomen helpen te bepalen hoe dominant de Dosha is bij de psoriasis. Dit maakt het makkelijker om de juiste behandeling te vinden voor de patiënt.
Symptomen van de Vata: – droogheid van de plekjes, prikkend gevoel, trekkende huid, verharde plekjes, ruwheid, kippenvel, blauwige en zwarte verkleuring van de plekjes.
Symptomen van de Pitta: – branderig gevoel, uitgesproken roodheid, loskomende huid, ontsteking, vochtige huidplekjes, zurige geur.
Symptoms van de Kapha: – witte/verbleekte huid, koortslip, opdringerige jeuk, verharding en verdikking van de huid, opmerkelijke vochtigheid, zwelling.

Patho-fysiologie

De ziekteoorzaak van psoriasis ligt bij een aantal factoren die gerelateerd zijn aan de omgeving, het dieet en levensstijl. Deze factoren uiten zich geleidelijk als een aantal kleine aandoeningen en huidproblemen. Het negeren van de onderliggende ziekteoorzaak en het onderdrukken van de symptomen met oppervlakkige symptoombestrijding vormt de kiem voor psoriasis. De triggerfactoren zorgen ervoor dat de onderliggende oorzaken zich uiten in verschillende types psoriasis, afhankelijk van de bio-humoren die erbij betrokken zijn.

De etiologische factoren tasten alle drie de bio-humoren aan (de drie Dosha: Vata, Pitta en Kapha), wat leidt tot verdere aantasting van de Dhatu (lichaamsweefsels) zoals huid, bloed, vet en serum. Als dit niet in de beginfase wordt voorkomen, zet het aangetaste Dosha zich vast en dringt het door tot in de basis van het weefsel, waar het gifstoffen vormt. De natuurlijke neiging van het immuunsysteem is om het lichaam te beschermen. Dit doet het lichaam door de aangetaste Dosha en gifstoffen op de snelst mogelijke manier te verwijderen. Als het de huid betreft, zorgt het lichaam voor afschilfering van de huid. Bij psoriasis verplaatsen cellen zich van de dermis naar de epidermis. Hier stimuleren ze de huidcellen (keratinocyten) om zich te vermeerderen. Een verhoogde vermeerdering van de epidermale cellen door overmatige celdeing in de basale lagen, zorgt ervoor dat de periode waarin de epidermis (opperhuid) zich vernieuwt, verkort wordt van 28 dagen tot 5 tot 6 dagen. Dit betekent dat de nieuwe huidcellen zich op een veel hoger tempo ontwikkelen en voordat ze volledige volgroeid zijn afschilferen in de vorm van plaques. Dit houdt aan zolang de aangetaste Dosha zich ophoudt in de basis van de huidweefsels. In veel gevallen waar het wegnemen van de Dosha uitblijft, zal de patiënt zijn levenlang last blijven houden van psoriasis.

Ziekteoorzaak

Ayurveda heeft een aantal risicofactoren beschreven die, zonder de juiste seizoensafhankelijke bio-purificatie en gezonde eetgewoontes, kunnen leiden tot een flink aantal huidproblemen, inclusief psoriasis.
Dieetfactoren
  • Overmatige of regelmatige inname van zuur, zout, scherp en basisch voedsel.
  • Het vlees van acquatische dieren en zeedieren, vis en het vlees van dieren die leven in waterrijke gebieden, zoals varkens, buffels en geconserveerd vlees.
  • Overmatige inname van vettig en zoet eten, gegist voedsel, eten dat niet vers is, kunstmatige kleur-, conserveer- en smaakstoffen.
  • Voedsel waarvoor men intolerant is, teveel eten, eten voordat de vorige maaltijd volledig verteerd is, eten tijdens indigestie, het negeren van seizoensfactoren, hoeveelheid die men kan verteren en de algemene gezondheid van iemand tijdens het selecteren van een dieet.
  Factoren gerelateerd aan het leefpatroon
  • Onderdrukking van natuurlijke behoeftes zoals urinelozing, ontlasting, winderigheid, honger, dorst, geeuwen, niezen, slaap, etc.
  • Blootstelling aan extreme weersomstandigheden zoals hitte, koude, vochtigheid, vervuiling en allergenen, etc.
  • Overmatige inspanning, overdag slapen, slechte nachtrust, laat of ’s nachts werken.
  • Onjuiste behandeling van kleine aandoeningen, seizoensgebonden problematiek en een gebrek aan bio-purificatie volgens het seizoen.

Behandeling

Palliatieve therapie (Samshamana)
Palliatieve (verlichtende) therapie wordt ingezet wanneer de ziekte zich pas net heeft gemanifesteerd en wanneer er sprake is van milde symptomen. Het vermijden van risicofactoren, het volgen van een dagelijkse en/of seizoensgebonden kuur op basis van de persoonlijke gezondheid, het gebruik van gepaste kruidenpreparaten, zoals Khadira, Bakuchi, Karanja, Nimba, etc, behoren allemaal tot palliatieve therapie.

Purificatietherapie (Samshodhana)
Voor de diepgewortelde en ernstige varianten van psoriasis is het nodig om het lichaam te ontgiftigen en de aangetaste Dosha die diep in het weefsel zit te verwijderen. De purificatie, ook wel zuivering, bestaat uit drie stappen: voorbereiding, bio-purificatie en post-purificatieverzorging.

Voorbereiding: – De voorbereiding heeft als doel om het weefsel te ontdoen van de aangetaste Dosha en gifstoffen en om de schadelijke stoffen af te voeren naar de biokanalen, waar ze gemakkelijk onschadelijk kunnen worden gemaakt. Therapeutisch vasten, het onder controle krijgen van de spijsvertering, toediening van geneeskrachtige Ghee op basis van een strikte kuur, interne en externe balseming, geneeskrachtig stomen en warmtekompressen behoren allemaal tot de voorbereiding. Het innemen van geneeskrachtige Ghee wordt zeer aangeraden bij psoriasis waar de Vata dominant is.

Bio-purificatie:- De Panchakarma zijn de beroemde bio-purificatietherapieën van Ayurveda. Therapeutisch vomeren of overgeven (Vamana), therapeutische zuivering (Virechana), Errhine-therapie (Nasya) en therapeutische bloedlating (Rakta Mokshana) zijn de bio-purificatietherapieën die effectief zijn tegen psoriasis. Virechana en Rakta Mokshana zijn erg effectief bij psoriasis waar de Pitta dominant is, terwijl Vamana als behandeling specifiek goed werkt tegen psoriasis waar de Kapha dominant is. In een gevorderd stadium van de ziekte en wanneer alle drie de Dosha aangetast zijn, is een herhaaldelijke behandeling met bio-purificatie noodzakelijk. Het wordt aangeraden om Nasya om de drie dagen te herhalen, Vamana om de vijftien dagen, Virechana elke maand en Rakta Mokshana om de zes maanden. Omdat bio-purificatie de ongezonde Dosha en gifstoffen verwijdert vanuit de basis, is het in feite de beste behandeling voor psoriasis.

Post-purificatieverzorging: -Een speciaal dieet en leefpatroon na zuivering van het lichaam wordt aangeraden. Het volgen van deze kuur is belangrijk om terugkeer van de ziekte tegen te gaan. Omdat het hier om zeer specifieke behandelingen gaat die diepgaande kennis van en ervaring met Ayurveda vereist, kunt u het beste een gekwalificeerd behandelingsspecialist raadplegen. Zelfmedicatie kan schade opleveren voor uw gezondheid en dient te worden vermeden.

Inname van steroïden en reguliere medicijnen Hoewel steroïden regelmatig ingezet worden tegen psoriasis, is het gebruik ervan geen verstandige keuze. Steroïden onderdrukken slechts tijdelijk de symptomen en leiden door ontwenning van het medicijn tot een terugkeer van de psoriasis met een intensiteit die vele malen heviger is. Het aanhoudend gebruik van steroïden verlamt het immuunsysteem en heeft daardoor een fors aantal averechtse uitwerkingen op de gezondheid. Andere medicijnen zoals methotrexaat en cyclosporine (ciclosporine) onderdrukken eveneens het immuunsysteem en kunnen een vergelijkbaar gevaar opleveren. Patiënten die methotrexaat innemen hebben onder andere meer kans op maagzweer. Bovendien leidt het langdurig gebruik ervan tot vergiftiging van de lever en nieren. Ook leidt het onderbreken van deze kuren tot de terugkeer van de ziekte. Dergelijk behandelingen en medicijnen worden niet aangeraden door Ayurveda. In plaats daarvan kiest Ayurveda ervoor om de aandoening bij de kern aan te pakken. Het vraagt mogelijk wat geduld, maar Ayurveda biedt stabiele resultaten en een veilige behandeling.

G.K.Khurana G.A.M.S.

Verzorgingsgebied

Het verzorgingsgebied van de Ayurvedische Kliniek is:
  • Amsterdam en omstreken
  • Eindhoven en omstreken
  • Flevoland
  • Groningen en omstreken
  • Overijssel
  • Utrecht

Vestigingen vindt u in: Amsterdam, Deventer, Eindhoven en Groningen.

Verzorgingsgebied Ayurvedische Kliniek

De Ayurvedische Kliniek staat in Weesp, maar heeft ook vestigingen in andere delen van Nederland. Dhr. Khuruna is regelmatig aanwezig op zijn andere vestigingen:

  • 1 zaterdag in de mand in Amsterdam
  • 1 zaterdag in de maand in Deventer
  • 2 vrijdagen in de maand in Eindhoven
  • 2 zondagen in de maand in Groningen

Wilt u weten wanneer dhr. Khurana bij u in de buurt aanwezig is? Neem dan contact met ons op. Dit kan door te bellen naar 029 441 8117029 441 8117 of door een mail te sturen naar g.k.khurana@hetnet.nl.